Zasady czasopisma i wymagania redakcyjne
- Co publikujemy: przystępnie napisane artykuły przeglądowe i monograficzne o badaniach i zagadnieniach związanych z fizyką, zrozumiałe dla studenta kierunków ścisłych/technicznych; publikacja po pozytywnych recenzjach wydawniczych.
- Język: polski (tytuł i elementy wymagane także po angielsku – patrz: pkt 6).
- Objętość: maks. 18 000 znaków ze spacjami + ilustracje.
- Sposób przesłania: e-mail na postepy.fizyki@ptf.net.pl.
- Format pliku: preferowany ODT; LaTeX wyjątkowo (gdy wynika z charakteru pracy lub po uzgodnieniu).
- Elementy obowiązkowe w tekście:
- tytuł po polsku i po angielsku,
- afiliacja autora(ów) oraz ORCID (jeśli dotyczy),
- streszczenie i słowa kluczowe po polsku i po angielsku,
- bibliografia wyłącznie jako lista na końcu (bibliografia załącznikowa),
- podpisy do wszystkich ilustracji/rysunków/tabel.
- Ilustracje w plikach: mogą być wstawione w tekst, ale zawsze dołącz je też jako osobne pliki.
- Parametry ilustracji: minimalna rozdzielczość 300 dpi.
- Ilustracje zapożyczone: podpis musi zawierać źródło pochodzenia; prawa/zgody zapewniają Autorzy (patrz: pkt. 13-19).
- Redakcja tekstu: redakcja może tekst skrócić i zredagować, w tym wprowadzić niezbędne zmiany terminologiczne i stylistyczne.
- Korekta autorska: Autorzy mają możliwość wykonania korekty autorskiej wersji przygotowanej do publikacji (sprawdzenie i poprawki uzgodnione z redakcją).
- Publikacja i dostęp: artykuł ukazuje się w PF (wydanie papierowe + online) i jest udostępniany na stronie PTF — na zasadach zgodnych z aktualnymi dokumentami licencyjnymi PF.
Ilustracje i prawa autorskie
- Materiały własne (rysunki/zdjęcia/wykresy) możesz przekazać do publikacji — pamiętaj jednak o pkt 16–18.
- Materiały cudze wolno użyć tylko, gdy masz podstawę prawną:
- zgoda/licencja od posiadacza praw (musi obejmować druk i internet), albo
- licencja otwarta (np. CC) z dotrzymaniem warunków (autor/źródło/licencja), albo
- domena publiczna, tj. sytuacja, gdy prawa majątkowe wygasły - zwykle 70 lat od śmierci twórcy, lub materiały nie dotyczą prawa autorskie (pamiętaj aby wciąż podać autora/źródło), albo
- cytat materiału (np. fragment wykresu/rysunku) — tylko w zakresie koniecznym (polemika, autorskie omówienie) i z pełnym źródłem.
- Zachowaj dowody uprawnień (PDF/printscreen strony licencji, e-mail ze zgodą, skan). Redakcja może poprosić o ich okazanie.
Wizerunek, prywatność i prawo prasowe
- Zasada wizerunku: jeśli osoba na zdjęciu/grafice jest rozpoznawalna, publikacja jej wizerunku zwykle wymaga zgody tej osoby. Prawo to nie wygasa po śmierci osoby przedstawionej na wizerunku, a prawo do wyrażenia zgody przechodzi na rodzinę/spadkobiercę.
- Wyjątki, gdy zgoda zwykle nie jest potrzebna:
- osoba powszechnie znana pokazana w związku z pełnieniem funkcji publicznych,
- osoba jest tylko „szczegółem całości” (tłum, impreza, krajobraz),
- pozowanie za zapłatą bez zastrzeżenia zakazu publikacji.
- od śmierci pokazanej osoby minęło ponad 20 lat.
- Zalecamy w tym zakresie ostrożność: nawet gdy formalnie zachodzi wyjątek z pkt 17, unikaj zdjęć naruszających prywatność lub dobre imię (np. kompromitujących, z prywatnych sytuacji). Jeśli masz wątpliwość — uzyskaj zgodę lub użyj innej ilustracji.
- Wypowiedzi utrwalone audio/wideo (prawo prasowe): jeśli korzystasz z nagrania głosu/obrazu osoby (np. fragment wypowiedzi z nagrania wideo), upewnij się, że masz zgodę osoby udzielającej informacji na publikację tak utrwalonego materiału; jeśli robiłeś wywiad i cytujesz wypowiedź dosłownie — licz się z obowiązkiem autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, gdy rozmówca jej zażąda.
Cytaty i parafrazy
- Cytaty tekstowe stosuj tylko, gdy są potrzebne (wyjaśnienie, polemika, analiza, nauczanie) i w najmniejszym koniecznym zakresie.
- Oznaczenie cytatu jest obowiązkowe: cudzysłów/blok cytatu + autor + źródło (książka/artykuł/URL i data dostępu; najlepiej też strona).
- Unikaj parafraz bez źródła: gdy przepisujesz cudzą myśl własnymi słowami, ale bez podania autora i publikacji.
- Przykład błędu: „W literaturze wykazano, że X zawsze rośnie wraz z Y” (bez przypisu).
- Poprawnie: to samo zdanie + przypis do konkretnej pracy.
- Tłumaczenia cudzych tekstów: krótkie cytaty tłumaczone dla celu wyjaśnienia są dopuszczalne przy pełnym źródle; większy zakres tłumaczenia traktuj jak opracowanie, które wymaga licencji właściciela praw autorskich — w razie wątpliwości skonsultuj z redakcją.
AI w tekście i grafice
- Odpowiedzialność za treść: niezależnie od użycia AI, Autorzy odpowiadają za fakty, obliczenia, interpretacje, źródła, cytowania i brak naruszeń praw osób trzecich.
- Dopuszczalne użycia AI (typowo): korekta językowa, ujednolicenie stylu, streszczenie własnego tekstu, wsparcie redakcyjne — pod warunkiem, że Autorzy wszystko weryfikują.
- Niedopuszczalne (redakcyjnie): wklejanie treści AI bez kontroli; podawanie niezweryfikowanych „źródeł/cytatów” wygenerowanych przez AI; generowanie wyników/danych/wniosków bez sprawdzenia.
- Ujawnienie użycia AI (gdy miało istotny wpływ): korzystanie z AI nie jest niczym ujmującym dla Autora lub artykułu — ważna jest uczciwość i kontrola. Dodaj krótką notę: narzędzie + zakres + deklaracja weryfikacji, np. „W przygotowaniu tekstu wykorzystano [narzędzie] w zakresie korekty językowej i redakcji; treść merytoryczna została zweryfikowana przez Autorów.”
- AI w ilustracjach: jeśli grafika jest wygenerowana lub istotnie przerobiona przez AI — oznacz to w podpisie ilustracji (np. „Grafika wygenerowana przy użyciu…; opracowanie: Autorzy”).
- AI a wizerunek: jeśli AI tworzy realistyczny obraz rozpoznawalnej osoby (lub jej imitację) — traktuj to jak publikację wizerunku: co do zasady potrzebna jest zgoda, chyba że wyraźnie działa wyjątek (pkt 17).
Dane osobowe, poufność, dobre imię
- Dane osobowe osób trzecich: nie publikuj ich ponad konieczność. Jeżeli tekst ujawnia czyjeś dane (np. e-mail, numer telefonu, prywatny adres, szczegóły życia prywatnego), Autorzy muszą mieć podstawę do ich ujawnienia; osoba, której dane dotyczą, ma prawa wynikające z RODO, a redakcja może zażądać usunięcia/anonimizacji tych treści.
- Poufność i tajemnice: nie ujawniaj informacji objętych umową NDA, tajemnicą przedsiębiorstwa/instytucji lub inną ochroną prawną. Jeśli nie masz pewności — zgłoś to redakcji przed publikacją.
- Kod i open source: jeśli w artykule jest kod lub korzystasz z bibliotek/zasobów open source, spełnij warunki licencji (np. atrybucja, zachowanie not licencyjnych, wskazanie repozytorium/wersji).
Bibliografia
- Odnośniki: pozycje numeruj w nawiasach kwadratowych: [1], [2], …. w kolejności pojawiania się odwołań w tekście
- Bibliografię opisz na końcu artykułu w formie numerowanej listy.
- Kompletność opisu: każda pozycja musi zawierać dane pozwalające jednoznacznie ją zidentyfikować (autor/autorzy, tytuł, wydawca/czasopismo, miejsce i rok, tom/zeszyt/strony – zależnie od typu).
- Artykuł w czasopiśmie: podaj autor(ów), tytuł, tytuł czasopisma, tom (nr), strona/strony, rok — zgodnie ze stylem PF.
- Rozdział w książce/pracy zbiorowej: podaj autora rozdziału, tytuł rozdziału, „w:”, tytuł książki, red., wydawnictwo, miejsce, rok, strony.
- Publikacje internetowe: podaj autora, tytuł, URL oraz datę dostępu (dd.mm.rrrr).
- Tłumaczenia: jeśli cytujesz wydanie tłumaczone — dodaj „tłum.” + nazwisko tłumacza.
- Skróty redakcyjne (stosujemy polskie): s., nr, z., t., cz., red., tłum., wyd. (i podobne).
Wzór umowy publikacyjnej i oświadczenia autorów >>>
